Erector Sentering

http://www.kemalelitemiz.com/erector-sentering.html

Teleskopik nişan kurucusunun(erector)

Ortalanması hakkında açıklamalar

Kemal Elitemiz

Bu gün avcı ve uzun menzil atıcılarının çoğu, çok önemli bir sıkıntı ile karşılaşmaktadırlar.
Problem açıkça bellidir. Çoğu dürbünün uzak mesafelerde tüfekle uyum sağlayamadığı ve seri ayar bozuklukları, hedefi tutturamama yönündedir. Problemin farkına varılması fark edilmesi ile birlikte ümitle yardım alacak birilerinin arayışı başlar.
Problemin belirtileri:
1- Hedefi ortalamak için yeterli yatay ve dikey hareket olmadığını fark etmek.
2- Çapraz kılların kendiliğinden hareket etmesi. Siz ayarlamadığınız halde bir buradan bir oradan vuruş yapmanız.
3- Dürbünün sadece küçük ve büyük ayarlara alışması, normal ve ortalama ayarlarda çevirmeli telefonların ekranı gibi dairesel ayarlar göstermesi.
4- Dürbünün kılıfta ya da elinizde taşırken çapraz kılların yer değiştirmesi, ayardan sapması.
Problemin analizi:
1- Nişan kurucuyu (erector) ortala.
2- Merkezlemeyi dürbünü döndürerek kontrol et.
3- Reticle’nin dürbün borusu merkezinde olup olmadığını ya da ne kadar sapması olduğunu ölç. ( bu ölçüm en doğru şekilde, ancak özel şartlarda collimator denilen optik, lazer optik ve x-ray cihazı ile yapılabilir).
4- Erector ortalı değilse düzeltecek kadar, yatay ve dikey hareket sağlayacak ve tekrar sorun çıkarmayacak şekilde yeterli klik miktarı varmı? Bunu nasıl anlayacaksınız.


Tanımlama:
Şayet dürbünün içinin çalışma şeklini iyi anladıysanız meseleye nasıl yaklaşacağınızı nasıl başa çıkacağınızı ve nişanı sabitlemek için nasıl davranacağınızı daha iyi anlarsınız.
Bu günün mercek büyültmeli dürbünlerinde iç teleskopik nişan sistemi ve erector, dış ayar mekanizmaları takılmadan önce dürbün tüpüne yerleştirilirler.
Optik elemanlar (mercekler) ile asit oymalı reticler teleskopik nişan tüpü içerisinde bütünleşmiş mercek sistemidirler. Asitle oyulmuş reticler arkadan ışık alarak siyah görünüm alacak şekilde yapılır çok iyi tasarlanmış solüsyonlarla esnek şekilde hazırlanır. Derinlemesine yapılan yakınlaştırma ve netleştirme ayarlarında bu nişan kurucu sistemdeki reticler tam bir netlikte ve kusursuz olmalıdır.
Bu reticler kurucu mercekleri bir dönüş ekseninde sabitlenmiş adeta bir gözün hareketlerini taklit ederek ve dikey ve yatay hareket edecek şekilde yerleştirilmiştir.
Dürbünün nişan ayarının yapılmasından önceki en önemli iş, bu sistemin tam olarak ortalanmasıdır.
Bilhassa erector mercekleri nişan sisteminin gerisine ve mafsallı yaylı bir sistemle kuleler içinde hareketi sağlayan millerle irtibatlı bir şekilde ortalanarak oturtulur.
Erectorun birincil görevi articulların görüntüsünü hedefteki görüntünün üzerine yansıtmasıdır.
İkincil görevi ise bizim konumuzla alakalı olan kısmıdır. Yatay ve dikey hareketlerle articulların 360 dereceye ait 1 M.O.A Ölçüsünde hedef üzerinde sabitlenmesini yatay ve dikey şekilde dürbün iç çapı merkezinden yukarı aşağı ve sağa-sola hareket ederek sağlamasıdır.

Problemle savaşmak:
Dürbün yeni de olsa dürbün montajını yapanlar erectorun ortalanıp ortalanmadığını bilmezler.
Bunun sonucu olarak.
1- Dürbünü kuranlar, dürbünün nereye nişanlandığını bilmezler.
2- Dürbünü kuranlar, mekanizmanın düzeltilmesi için yeterli klik sayısının olduğunu ya da olmadığını bilemezler keza tüfeğin namlu aksında yapım aşamasında mekanik kusur olup olmadığını da bilemezler.
3- Silahı kullanan kişinin kısa veya uzun mesafede dürbününü ayarlamak için ne gibi bir
Ayar gerektireceğini bilemezler.

Muhakeme:
Şayet erector ortalı değilse, dürbünü ayarlayabilmek için ne kadar klik hakkına sahip olunduğuna bakılır. Varsayım olarak Klik sayısı toplam 70 M.O.A ayar veriyorsa erector dürbün aksına mükemmel uygunlukta demektir.bu da kullanılabilir 40 M.O.A yatay ve dikey hareket olacak demektir.buna rağmen erectorun ortalı olması ile tüfek ve namlu aksının düzgünlüğü arasında çok yakın alaka vardır.
Yöntem, usül:
Dürbünü sabitleyin büyütmesini en yüksek ayara alın karşısına bir hedef kâğıdı koyun, dikey reticul olan windage kulesinden çevirmeye başlayın duruncaya kadar devam edin. Bu noktadan geriye doğru her kliki sayarak çevirmeye başlayın. Hareketin durduğu yere kadar 100 klik saymışsanız tekrar geriye doğru sayarak 50 klik ilerleyin. Bu nokta teorik olarak size merkezi bulduğunuzu gösterir aynı işlemi elevation kulesinden (yatay reticle) tekrarlayın. Sonra sert mukavvadan bir karton kutunun ön ve arkasına eşit ölçüde ve karşılıklı olacak şekilde eşit ölçüde (V) şeklinde kesin. Dürbünü bunun üzerine oturtun tam karşısına bir hedef kâğıdı koyun, dürbünü kuleleri kutunun boşluğuna gelecek şekilde kesik (V) üzerine oturtun. Dürbünden hedefe bakarken gözünüzü ayırmadan dürbünü ekseni etrafında yavaşça döndürmeye başlayın erector tam ortada değilse articulların kesişme noktası karşı hedefin merkezinin etrafında elips ya da dairevi bir hareket yapacaktır. Elevation ve windağe ayarlarını merkeze doğru çevirmek sureti ile bu elips ve daireyi en dar çapta olacak hale getirebilirsiniz kalanı ince ayarlarla düzelterek, tüfeğinizi tam olarak sıfırlamış olursunuz. Bu da erectoru dürbün iç çapına ortaladınız demektir.

Erectorun ortalanması dürbün- tüfek- hedef üçlemesinin ilk adımıdır. Sonraki adım dürbünün tüfek üzerine sabitlenmesi ve namlu – dürbün ahenginin sağlanmasıdır. Buradaki en önemli faktör dürbün borusunun merkez aksı ile namlu içi boylam aksının uyumudur.
Dürbün halkalarının iç çaplarındaki ahenk de önemlidir bütün bunlar sırası ile ele alınmalı ve hiçbir detay göz ardı edilmemelidir.

Namlunun ucuna bir optik nişan ayarlayıcısı (boresight) takın. Bu ekranın merkezi ile dürbün merkezinin çakışmadığını göreceksiniz. Bunun sebebi, boresight’in namlu içine giren parçasının düzgün olmaması ve yamukluğundandır. İyi bir nişan düzelme sistemi daha sevindirici görüntü verecektir.
Şayet namlu içi aksı ile dürbün aksı uyuşmuyorsa optik nişanlama sistemi ya da hedef kâğıdında dürbünün merkezi çok uzakta ise dürbün ayarınız için çok sayıda çevirme bile yetmeyecekse boşuna uğraşmayın. Zira tüfek dürbün aksı uyumu şarttır.
Bunu asgariye indirmek; bilinen marka ve kalitede tüfek ve o tüfeğe tam intibak eden dürbün ayağı, halkaları ve kaliteli sağlam bir dürbün kombinasyonundan geçer.

Kemal Elitemiz
Temmuz- 2009-Konya

Yorum Yaz