Category:

Nişan Ayarı

Nişan Ayarı

http://www.kemalelitemiz.com/nisan-ayari.html

TÜFEK NİŞAN AYARI
1-bilinmelidir ki tüfeklerdeki bütün nişan sistemleri sizin tüfeğinizin bir hedefe ayarlanması içindir.
2-bütün nişan sistemleri mermi çekirdeğinin, tüfekle hedef arasındaki düşme mesafesini ayarlamak içindir.
3-merminin namludan çıkıp gideceği son mesafeye kadar yaptığı kavise ( Mermi Yörüngesi-trajectory) denir.
DÜZGÜN NİŞAN İÇİN DÖRT TERİM
1-Açık alan menzili: Namlu ucundan varsayılan düz hat ile mermi kavsi ve yörüngesinin ilk
Kesiştiği nokta ile merminin ikinci kesiştiği yani doğru sıfırlama noktası arasındaki mesafedir. Bu mesafeye (açık alan menzili) denir.
2-Orta menzil yüksekliği: Orta menzil yüksekliği, namludan çıkan merminin, yukarıda anlatılan açık alan menzili içindeki mermi kavsinin en yüksek noktasıdır.
3-Düzgün sıfırlama noktası: Mermi çekirdeğinin, namlu boyunca uzanan düz hatla ikinci buluştuğu ve hedef vurma noktası olan noktadır.
4-Maksimum alan menzili: Mermi çekirdeğinin orta menzildeki en yüksek noktası ile,
Sıfır vuruş noktasından sonra düşüşündeki eşit mesafe arasındaki menzildir.

NOT: Maksimum alan menzili yüksekliği, yaygın olarak bu avlar için kullanılan tüfek ve kalibreler ve ortalama mermi çekirdeği ağırlıkları için, karaca geyiği ölçüsündeki avlarda
275 yarda=250metre mesafede genelde 3 inç =7,62 cm. dir. Bu oran hayvanın ağırlığına göre
Çakal tipi avlarda 3 cm karacalarda 5–7,6 cm büyük geyiklerde3.5 inç= 9 cm kadar olabilir.
1 İNÇ = 2.54 CM 1 YARDA(YARD)= 91.44 cm 100 yarda =91.44 metre

Dürbünün silah üzerine sabitlenmesi ve sıfırlanması:
DÜRBÜN AYAĞI SEÇİMİ:
iyi bir dürbün ve doğru bir tüfek ayrılmaz bir bütündür. Dürbün ayağı bütün nişan sisteminin ayarında, anahtar rol oynar. Çoğu tüfekler dürbün ayağı ve dürbün halkalarının takılabileceği şekilde hazırlanmış olarak satışa sunulur. Tek parça ve iki parça olur.

SR mounting rail (Swarovski Rail)
Swarovski dürbünlerinin bazı modellerinde, dürbünün altında dürbün ayaklarını tutan kızaklar vardır dürbün ayakları buraya oturur dürbünde ayrıca dürbün halkaları olmaz. Bu sistem sadece swarovski markasına aittir.
Mauser Double Square Mount
Mauser silah firması ise M 03 model tüfekleri için standart olarak hazırladığı ORIGINAL MAUSER DOUBLE SQUARE MOUNT (DSM) dürbün ayağı vardır. Bunlar çok kısa mesafeli dürbün montajı yapmanızı sağlar, kilitlemesi kolaydır söküp takmada dürbün ayarınız bozulmaz. Bütün standart dürbünlere ve (red dot sights).kırmızı noktalı nişanlara uygundur.

Tüfek markası, seçilecek base (kaidenin) sağ el (Right Hand-RH) veya sol el (Left Hand-LH) atışına uygun olduğu, dürbün boyuna göre; kısa aksiyon (sort action-SA) Uzun aksiyon (long action-LA) olarak belirtilir.
Rem.700 RH- LA veya Rem.700 RH- SA , gibi
Leupold firması tüfeğinizin markası ve seçtiğiniz Leupold dürbüne göre, mount (dürbün ayağı),base ve halkaların uyumunu gösteren bir listeyi, kendi sitesinde, internet üzerinde yayınlamıştır
Çoğunlukla dürbünler üzerinde halkaları ile sunulur. Uzun menzil tüfek atıcıları, tek parça ( base) kullanır. Genellikle de tercih edilen base türü, (Picatinny rail surface.) (yüzeyleri çıkıntılı ray sistemli) dürbün kaidesi ve (Standard Picatinny rings) bunlara ait standart picatinny dürbün yüzükleri kullanırlar. Dürbün halkaları; kullanılan mercek çapı, dipçik yanak düzeyi ve dürbün aksına göre seçilir Kısa, orta ve yüksek
Halkalar olarak adlandırılır.

Bu dürbün halkaları, sürgülüdür raylar arasına sıkılarak dürbün sabitlenir. İstenildiğinde dürbün ve halkaları tüfekten ayırmak mümkündür, bu durumlarda dürbün nişan ayarı bozulmaz. Bunların integral olanları da vardır.
Bir diğer dürbün ayağı çeşidi ise;
Gerektiğinde dürbüne namlu boyunca aşağı ve yukarı doğru açı verebilen türdür. Bunlara ( MOA base”) MOA kaideli dürbün ayağı denir. Uzun menzil atışlarında kaideye açı vermek için kullanılır. Use a 20 or 30 MOA base.


Fabrika çıkışlı ve açılmamış dürbünlerin üzerinde her ne kadar (dürbün sıfırlanmıştır). Diye yazsa da, Buna güvenmeyin zira herhangi bir sebepten ya da nakil esnasında yatay ve dikey çizgilerin kesişme noktası, dürbünün ana ekseninden kaymış olabilir, bu kayma çok az olsa bile size sonraki atış ve ayarlarınızda büyük sıkıntılar yaratacak ve boşuna zaman ile mermi harcamış olacaksınız. Dürbünü, tüfek üzerine yerleştirmeden önce, dürbün halkalarını çıkartın, kalın ve sağlam bir karton kutu bulun, karşılıklı kenarlarını aynı boyda 5–6 cm derinliğinde –V – şeklinde makasla kesin dürbünü üzerine oturtun, tam yatay konumda dürbünden bakarak bir noktayı seçin ve dürbünü yavaşça 180 derece çevirin, düşey ve yatay çizgilerinin kesişme noktasının yani merkezin. Belirlediğiniz hedeften ayrılıp ayrılmadığına dikkat edin, çok az bir sapma dahi olsa bu çok önemlidir. Bu sizin her seferinde başka bir noktaya dürbün ayarı yapmanıza yol açar. Bundan sonra her iki dürbün halkasını tüfek üzerindeki kızaklara ortalayarak Dürbünü yerleştirin Düşey ve yatay hatları ayarlayın ve namludan dürbüne doğru bakın. Dürbünü 4–5 inç sağa kaymış gibi göreceksiniz. Bu birçok tüfekte görülen tipik bir hatadır ve bu hata tüfek yapımının başında namlunun yerleştirilmesindeki küçük açı hatalarından kaynaklanır. Merminin yol aldığı yivli boru hattı namlunun içinde asla ortalı değildir.
Kabaca dürbünsüzün ekseni ile namluyu hizalayabilmeniz için tüfeğinizin mekanizmasını sökün ya da açın, tüfeğinizi karton kutu üzerine yerleştirin, 100


Yarda mesafede bulunan bir dal parçası sabit duran bir kuş ya da bir duvardaki parlak bir tuğlayı, tüfeğin namlu yatağından tam ortalı görecek şekilde ayarlayın Ve dürbünden bakın sonra hedefi tam ortalayacak şekilde dürbün halkalarının vidalarını sıkıştırın

Bu işlemi çapraz yapmalısınız, bu sabır isteyen bir iştir, her vida sıkışında dürbün başka bir yöne meyledecektir, halkaların içine ince kayıt koyarak bantlayarak, namlu ile dürbünü uyumlu hale getirmelisiniz, ince ayar ancak dürbün merkeze tam yaklaştığı zaman yapılacaktır o zamana kadar dürbününüzün kıllarını hareket ettirmeyin. Dürbünün yatay ekseninin tüfeğin eksenine uydurulması için bir metot daha vardır. Bir duvar ya da masa üzerine koyacağınız duvar terazisi ile tüfeğinizin tam yatay durmasını sağlatın ve tüfeği sabitleyin. Sonra aynı seviyeye dürbünden bakarak dürbün içindeki yatay çizginin tüfeğe paralel olmasını sağlayın


Bütün bunları ayarlamanıza yardımcı olan mekanik, manyetik ve optik nişan düzelticiler de var. Bunlara (BORESİGHTER) deniliyor

Lahti Bore Peri-scope • Comfortably check the bore of a centerfire rifle: Namlu içinin dışı ve aksının kontrolunu sağlar, • Can also be used to bore-sight • Helps reveal damage and obstructions: Namlu içindeki bozulmaları kontrol etmenizi sağlar.
Mekanik olanlarda yakın kalibre tüfeklerde kullanılmak üzere ilave çelik uçlar var bunlar birkaç defa kullanılınca deforme oluyor ve sağlıklı olmuyor size zor anlar yaşatıyor şimdilerde manyetik olanları da var

Bunu yeterince başardıysanız halka vidalarını iyice sıkabilirsiniz. Şimdi dürbününüz tüfeğinizin namlusu ile uyumlu ve esas ince ayara hazır demektir.
ADIM ADIM NİŞAN AYARI:
1- Hedef tahtanızı nişan için iyi görünecek şekilde tam 50 yarda=45.75 metre mesafeye yerleştirin.
a- Makul güçte bir havalı tüfek için bu mesafe ve mermi kavsi maksimum alan menzilidir.
b- Kenar vuruşlu mermiler için 50 yarda tam sıfırlama yapmak için ideal mesafedir.
c- Merkez ateşlemeli mermiler için bu mesafe açık alan menzili mesafesi yani merminin tüfek doğrultusu ile ilk buluşma noktasıdır.
2- Şimdi tüfeğinizi, atış sehpanızın üzerindeki yumuşak tezgâha dikkatlice yerleştirin. Ve çok dikkatli, kusursuz üç atış yapın.
3-Üçlü vuruş gurubu hedefteki merkez dikey hattın, tam üzerindeyse rüzgâr ayarınız doğrudur. Şayet atışlarınız merkez hattın sağında ya da solunda yer almışsa bu mesafeyi dikkatlice cetvelle ölçün.
Tüfeğinizin üzerinde bulunan, rüzgâr ayar vidasını kullanın.
Şayet atışlarınız hedefin sol tarafında toplanmışsa vidayı sağ tarafa doğru gevşetin,
Atışlarınız sağ tarafta ise, vidayı sola doğru sıkıştırın.
4-Ayarınızın doğru olup olmadığını anlamak için, üç atış daha yapın.
Atışlarınız tam orta hatta ise bir sonraki adıma geçebilirsiniz, fakat tam emin değilseniz emin oluncaya kadar atış yapın ve boşa giden mermiye acımayın.
5-Tüfek dürbününüze olan güveniniz, hedef sapmalarına karşı güven sağlar. Piyasada çok çeşitli tüfek dürbünleri var ve bunların rüzgâr ayarlı ve yükseltme ayarları farklıdır. Bu tip dürbünlerle atış kalitesini temin etmek zordur, mermi israfı ve
Umutsuzluk getirir.
6-Sıfırlama ayarı.
a- düşük güçte havalı tüfekler ve küçük 22 kalibre kenar vuruşlu mermiler için 50 yarda sıfır ayar olmalı.
b-daha güçlü 22 kalibreler için (22LR)) 75 yarda
c-Yüksek güçlü tüfekler için en az 100 yarda dan başlayıp 200 yardaya kadar olmalı
7- Düzgün atış için, merminizin, markasına ağırlığına göre mermi yolu bilgilerini içerir gösterge.
-a ve b sınıfı silahlarda mesafeyi birkaç kere 10 yarda artırarak atışlarınızı not edin. c sınıfı silahlarda mesafeyi her seferinde 25 yarda artırarak atış yapın ve not alın ve bütün atış guruplarınızı istediğiniz noktada toplanıncaya kadar ayarlamayı sürdürün. Sonunda başardığınızda tüfeğinizi orta mesafe için ayarladınız demektir..
Şimdi en başarılı atışlarınızın toplandığı mesafeyi kaydedin. Burası sizin orta mesafe sıfırlama noktanız olacak. Eğer bu uzaklık size fazla geliyorsa bu mesafeyi 25 yarda kısaltabilirsiniz. Tabii ki yeniden atış yaparak.
Tüfeğinizin maksimum alan yüksekliğini tespit etmek için yaptığınız atışlardaki ölçümlere bakarak 10 yarda yakına ya da uzağa alarak ayar yapabilirsiniz.
Mesela: uçuş yüksekliği 3 inç düşüş 3 inç.
Bu ayara MAXSİMUM POİNT BLANK RANGE = MAKSİMUM ALAN MENZİL NOKTASI (M.P.B.R) Denir.

Tüfeğinizin kalibresine göre kullandığınız mermi ve çekirdek ağırlığına göre en çok kullanılan tüfek kalibrelerini, bu kalibre mermilerin çekirdek ağırlıklarını grain(1 grain=0.06 gram) olarak belirten ve belli mesafelerde merminin enerji ve hızlarını görebilirsiniz. Her mermiye ait özellikleri, üretici firmaların sitesinden bulmak için, mermi adı üzerinde ilgili linke ulaşabilirsiniz. Şekildeki gibi bir hedef kâğıdını tam 25 yarda mesafeye koyun. Atışlarınızın sağlıklı olması için mutlaka sağlam sabit duran bir atış masanız olmalıdır, oturarak atış yapmanız için kol kenarlığı olmayan birde sandalyeniz olsun masanız çok yüksek ya da alçak olmamalı dirseklerinizi yerleştirdiğiniz zaman kasılmadan ve bükülmeden oturabilmelisiniz, şayet atış için özel yapılan tüfek atış Tezgâhınız varsa daha iyi olur yoksa kum torbalarınız olmalıdır.

Kum torbalarını kendiniz yapabilirsiniz iki torbayı üst üste koyarak tüfeğinizi yerleştirin namlu boşta olursa daha iyi olur namluyu sert bir yere dayamayın. Dirsekleriniz için rahatça koyacağınız küçük kum torbaları da kullanabilirsiniz. Dürbününüzün güç ayarı varsa, misal olarak 3x9x dürbün gücünü 7 ya da 8 yapın daha net görürsünüz. Tüfeğinizi doldurun, dürbünden bakarak çaprazı hedefin tam ortasına getirin, nefesinizi rahatlatın ve hiç kımıldamadan gözlerinizi kapatın 10 saniye bekleyin. Sonra gözünüzü açın dürbünün çaprazı hedeften kaymış ise kaslarınız rahat değildir, rahatlayın ve tekrar deneyin. Gözünüzü açtığınızda çapraz aynı yerde ise, dikkatlice bir atış yapın. Atışınız esnasında çaprazların tam hedefte olduğundan eminseniz hedefi kontrol edin değilseniz atışı tekrar edin. Atışınızı( spoting scope) noktalama dürbünü ile kontrol edebilirsiniz. Her iki atışınızda hedefte olmayabilir moralinizi bozmayın.

Hedefe gidin mermi deliğini bulun ve tam merkezden, diyelim ki 3’’ =7.5cm üstten
2’’=5 cm soldan vurmuş olsun.
Şimdi dürbünsüzün üzerindeki numaralı ayar düğmesindeki ayar 1/4 MOA olsun.
Bu ayar 100 yarda içindir.( 1 CLİK=1/4 İNÇ= 0.6 cm) 4 clik 1inç=2.54 cm.
Atışımız 100 yardaya olsaydı 3’’ =7,5 cm lik kayma için 12 clik çevirmemiz gerekecekti. Hedefimiz (4 ) defa yakında 25 yarda da olduğu için 12×4=48 clik aşağıya doğru çevirmemiz gerekecek.
Soldan vurduğunuz için şimdide atışınızı sağa alacağız. 2’’=5cm 100 yarda da 8 clik eder,25 yarda da 8×4=32 clik eder. Bu ayar dürbünün sağındaki ayar vidasından yapılır. Genelde üzerinde (R) yazar. 32 clik sağa doğru çevirin.
Evet, tekrar yerinizi alın ve aynı şekilde bir atış daha yapın, vuruşunuz tam ortadaki beyaz hedefin içinde ise, 100 yarda atışına geçebilirsiniz.

100 yarda atışınızda daire Aralıkları 2,5 cm olan küçük hedef kâğıdı seçin. Böylece dürbünden bakarak vuruşunuzu daha kolay ölçebilir ve devamlı hedefin yanına gidip gelmekten kurtulursunuz.
Hedef tahtanız ve kartonunuz namlulunuzla aynı hizada olsun, hedef tahtanızı ve hedef kâğıdınızı kendiniz yapabilirsiniz


50×75 cm ebatlarında konroplak ve bunları yere sabitleyecek 1 metre uzunluğunda iki ayak yeterlidir. Hazır hedef kâğıdı bulamasanız bir karton üzerine çapı 5 cm olan merkez daireyi pergelle çizin bu batılıların öküzgözü dedikleri hedef büyüklüğüdür. Bunun etrafına 2,5 cm aralıklarla birkaç daire daha çizin. Merkez daire beyaz kalsın diğerlerini istediğiniz renkte boyayın ya da elişi kâğıdı yapıştırın, düşey ve yatay çizgiler için elektrikçilerin kullandığı siyah bant işinizi görür bunu ortadan ikiye ayırırsanız, daha zarif olur. Yanınıza küçük yapışkan etiket kâğıtları alın, vuruşlarınızı şaşırmamanız için bunlarla mermi deliklerini kapatabilirsiniz, ya da silah masanızda bir dosya kâğıdına hedefin aynısını çizerek vuruşlarınızı işaretleyebilir böylece atışlarınızı karıştırmasınız.
Silahınızın soğumasını bekleyin ve namlunuzu güneşten koruyun. Atış masanızda yerinizi aldıktan sonra silahı hedefleyin ve tekrar göz kapatarak kaslarınızı kontrol edin ve yavaşça ve çok dikkatli üç atış daha yapın..
Bazı mermiler yapım ve balistik hatasından uçma yapar. Atışlarınızdan ikisi düzgün birisi uçuk ise, o atışı tekrarlayın. Şimdi mermi deliklerinin merkez noktasına olan uzaklığını ölçün. Bu mesafe 3’’ =7.5cm ya da daha yakın ise işiniz çok zor olmayacaktır. Şayet daha uzaklardan vurmuş iseniz en başa dönmelisiniz.
Şimdi yapacağınız iş, merminize ait özellikleri gösteren tablodan veya listeden merminizin çekirdek ağırlığı, mermi yolu (trajection) bilgileri MAXSİMUM POİNT BLANK RANGE = MAKSİMUM ALAN MENZİL NOKTASI (M.P.B.R) bularak ,vuruşunuzun nasıl olacağını hesap etmelisiniz.
Misal olarak diyelim ki: 270 Winchester silahınız var ve 130 grain mermi kullanıyorsunuz. bu merminin (M.P.B.R) si 2.5’’ inç.
Bir çok uzun mesafe kalibreleri için
. .243 Winchester with a 95 grain bullet, 6mm Remington with a 100 grain bullet, .25-06 with 100-125 grain bullets, .270 Winchester with 130-140 grain bullets, 7mm Magnum with 140-160 grain bullets, .300 Magnum with 165-180 grain bullets, or .338 Magnum with a 200 grain bullet, bütün bu kalibre mermilerde 100 yarda da (M.P.B.R)
2.5 inç tir. Bu da vuruşlarınızı gösterir. Batılıların öküzgözü dedikleri çapı 2,5’’ inç olan hedefleri bu düşünce ile yapılmıştır. Bu düşüşü ayarlamak için merkez dairenin üst orta noktasına hedef alınır askerlikte öğretilen –hedefin üst orta noktası– tabiri bundandır. Sıfır ayar, tüm vuruşlar beyaz alanda olunca yapılır.
100 yarda da üç atış yaptınız, çapı 2,5’’inç olan hedefi merkezinden. 3.5’’ inç üstten 2,5’’ inç sağdan vuruş yaptınız.
Merkez dairenin dışında kalan mesafeleri ölçelim..
Dairenin çevresine dikey mesafe 2,5 inç yatay mesafe ise: 1,5 inç olsun.


Şimdi üst düğmeyi 4 clik çevirin bu 1 inç eder sağdaki düğmeyi sağa 6 clik çevirin bu da 1,5 ‘’ eder. Aşağıya doğru olan indirme işlemini hemen yapmamamızın sebebi atışlarınızı adım adım görmemiz içindir.
Tekrar tüfeğinizi soğutun, rahatlayın ve üç gurup atış daha yapın. Ve ayarınızı ölçümüze göre doğrultun.
Sonra beş atış daha yapın, vuruşlarınızı merkezde toplayabildiyseniz.
Hedef kâğıdını yenileyin (M.P.B.R) 2.5’’ ayarını tekrar yapın bu defa ,dairenin tam merkezini nişan alarak yavaş ve çok dikkatli beş atış daha yapın.
Her şey yolunda gittiyse, dürbününüz 100 yarda da sıfırlanmıştır şimdi rahatça kahvenizi içebilirsiniz. Çünkü atıştan önce kahve içilmez uyarıcı olduğu için sinirleriniz rahat olmaz.