Category:

TÜRK SANATI

Örs ve Çekiç Türküsü

http://www.kemalelitemiz.com/ors-ve-cekic-turkusu.html

ÖRS VE ÇEKİÇ TÜRKÜSÜ
Kemal Elitemiz

null
Dünyanın en büyük imparatorluklarını kurmuş olan bozkırlı Türkler, yaşadıkları her dönemde çağdaşlarına göre daimi olarak yüksek bir harp sanayisine sahip olmuşlardır. Bu üstünlükte rol oynayan en büyük etken, Türklerin, madencilik alanındaki başarılarıdır. Demir; Türk uygarlığının ilk simgesidir. “Göktürkler ile Oğuzların ataları demirci idiler. Demirciye Moğollar “Darhan” derlerdi. Dokuz atası demirci olan adam şaman olurdu. Şamanların büyüklerine Tarhan adı verilirdi. Bundan anlaşılır ki demircilik eski Türklerce sanatların en saygınıydı”. Demircilik, Orta Asya halkları arasında nasıl önemli bir meslekse Anadolu’da da müstesna ve tarihi bir yere sahiptir.
Demircinin Türk toplumunda ne kadar önemli konumda olduğunu tarihe ışık tutan bütün Türk destanlarında görmek mümkündür. Demirciliğin hem dini ve inanç sistemleriyle ilgisi bulunması hem de rütbelerin babadan oğula geçmesi, Osmanlıların ilk dönemlerinde kurulan lonca yani esnaf teşkilatlarının izlerini taşımaktadır. Nitekim ahilik teşkilatı üzerine araştırma yapan bazı ilim adamlarına göre, kelimenin kökeni Orta Asya kaynaklıdır ve taşıdığı mertlik, Alplik, yiğitlik, eli açıklık, konukseverlik hasletlerinin ifade ettiği sanat ve ticaret kurallarının Orta Asya Türkleri arasında çok yaygın oluşunu göstermektedir. Nitekim Türklerin Asya Avrupa ve Afrika’daki büyük varlıkları onların kılıçlarının bıçaklarının hançerlerinin zırhlarının ve kalkanlarının ve bunları üreten isimsiz demircilerin bilgi, saygı, sabır ve imanları sayesinde olmuştur.
Orta Asya’dan dünyanın birçok yöresine özellikle de Anadolu’ya göç eden ve yurt tutan Türkler demirciliği bir kutsal emanet bellemiş sanatlarının incelik ve sırlarını özenle koruyup yeni nesillere aktarmayı ibadet mertebesinde görmüşlerdir.
Sanat eseri; ustasının mahareti yanında, geçmişten gelen imbiktenmiş kültürün, tarihin ülkünün, sevginin ve güzelliğin, Duyguların, emek ve alın terinin ve yılların birikimi sırların harman olduğu bir eserdir. Sözlü kültürümüzde hissiyatımızı en iyi anlatan türkülerimiz gibi sanat eserleri de türkü olur. Ait olduğu toprakların kokusunu tellendirir. Bu türküler ellerin türküsüdür.
Bizimdir bize aittir.
Günümüzde bu alperenlerin, kutsal emanetçilerin asırlardan bu yana aynı şevk ve imanla dedelerinden aldıkları bu mirasa sahip çıkmalarını görmek gurur vericidir.
Onlara destek olmak, aferin demek, sanatlarını ve eserlerini takdir etmek maddi ve manevi olarak yanlarında olmak ve onları kalkındırmak ise, bizim emanetimizdir.

Malkaralı Demirci Gökhan Bakla usta,
Bu Türküyü örs ve çekiçle dillendiren ve yılların birikimini geleceğe taşımak üzere sırtlanmış yiğit ustalarımızdan biridir. Türk ve İslam kültürünü Avrupa’nın her yerine yayma gayreti ile Anadolu’nun birçok yerinden Bulgaristan’a göç edip yer tutan ecdadımızın torunlarından olan bir örs çekiç türkücüsü İsa Bakla ustanın torunu olan Gökhan usta.
Aynı ocakta yetişmiş ve usta bir demirci olan, babası Ali Bakla gibi dedesinden yadigâr atölyesinde onun adını yaşatıyor.
null
İSA BAKLA: Osman pazarı ( Omurtag / Bulgaristan ) Doğumu 1909 – Kürtüllü köyü / Malkara / Tekirdağ vefatı: 1976
Ali BAKLA : Malkara/ Tekirdağ 1954 doğumlu
null
Gökhan Bakla, Babadan oğula aktarılan demirci ustalığına ait sırların yanında günümüz bilgi ve teknolojisini de araştırıp, eski ve yeniyi harmanlayan, bir ustamızdır.

Türkiye de ilk defa Şam çeliğini üreten usta:
Şam çeliği gibi yurdumuzda unutulmuş ve yabancıların ürettiği çeliği; kendi topraklarımızda üreterek ve çeliğe bizim topraklarımızın kokusunu kültürünü, aşkını, terini katıp yoğurarak, Şam çeliğinin türküsünü ait olduğu topraklarda örs ve çekici ile yeniden tellendirmektedir.

null

TÜRK BURGUSU
Türk burgusu, damascus çeliği üretim yöntemlerinde biri olan ve bize ait bir teknik olarak tüm dünyada isim yapmış bir tekniktir.
Geçmişte, Türk Burgusu imalatında diğer damascus çeliklerinde de olduğu gibi karbon olarak birbirinden farklı iki malzeme kullanılırdı. Bilindiği üzere damascus çeliğinin ilk üretiminde amaç yüksek fırında üretilen ham demirin her kısmının aynı kalitede olmamasıydı. Bu katlama ve kaynatma yöntemleri ile kaliteli ve düşük kaliteli çelikler harmanlanır ve istenilen vasıfta çelikler üretilirdi. Desen üretme faktörü bu işin içine daha sonradan dâhil olmuştur ve bu ilk desenli çelik üretim tekniklerinden biri de Türk Burgusu’dur.
Teknik diğer damascus imalat yöntemleri gibi başlasa da sonradan farklı bir yol izler, Katlama ile kat sayısını arttırmak ve desen üretmek yerine elde edilen ilk ocak kaynağı yapılmış çelikten kare çubuklar üretilir. Daha sonra bu çubuklar burulup üst üste konulur ve tekrar kaynatılarak desen elde edilir. Bu hem ocak kaynağı işleminin tekrarlanmasını azaltır hem de paralel katlar yerine döngüsel bir katman oluşturarak daha farklı desen elde edilmesini sağlar.
İlk aşamada 1060 ve nikel içerikli çelikler üst üste konularak ocak kaynağı yapılmak üzere hazırlanır. Parçalar ocağa konulur ve ocak kaynağı ile birleştirilir. Elde edilen ilk katman çelik işlenerek kare çubuklar yapılır
null
Hazırlanan malzeme ocağa girer ve ocak kaynağı ile bu parçalar birbirine kaynatılır ve kabaca bıçak formuna getirilir. Elde edilen çelik kalın ve kabadır, taşlama ile üst kısımlar temizlenir
null
Amaç iç kısımdaki daha merkezi noktadaki desenlere ulaşmaktır çünkü desenler dış katmanlardan içe doğru farklılık gösterir. İstenilen desenler elde edildikten sonra bıçak yüz ve sap yapılması için hazırlanır, su verme işlemi yapılır, temizlenip son kat perdahı da yapıldıktan sonra bıçağa bir sap takılır.
null

Meslek aşkı Gökhan ustamızı yeni arayışlara sevk etmiş, araştırmalarından elde ettiği birikimle geleneksel demirciliğin ustalığı ile çok kaliteli İskandinav bıçakları Amerikan baltaları değişik tasarımda av ve yüzme bıçakları yapmıştır.
null
null
null
null
null
null
Bilindiği gibi günümüz teknolojisi her türlü çelik alaşımının bilgisayar destekli süper fırınlarda üretildiği ve her vasıfta çeliğin kolayca bulunabildiği bir dönemdir, Yurt dışında ve yurt içinde mesleğine âşık sanatsever çoğu ustalar, bu hazır çeliklerden elde etmekte
null
Lazer kesimle kolayca istenilen şekil ve ebatta kesilen çeliklerden mükemmel bıçaklar üretmektedirler.
Günümüzde geleneksel yöntemlerle üretimin ne kadar zor ve emek istediği aşikârdır.
Bu durum, geleneksel metotla çeliği sabır, güç ter ve inançla şekillendiren vefakâr ustalarımızın desteklenmeye, teşvik edilmeye ihtiyaçları olduğunu gösterir. Bu ilgi ve sevgi onları yeni çalışmalara teşvik edecek, ocaklarının ve gönüllerinin ateşi sönmeyecek
Örs ve çekicin türküsü sürecektir.

22 – Ocak – 2013
Konya