Category:

ARAŞTIRMALARIM

Damascus Çelik İşçiliği

http://www.kemalelitemiz.com/damascus-celik-yapimi.html

DAMASCUS ÇELİK İŞÇİLİĞİ.


Benzer vasıflarda yüksek karbonlu paslanabilir çelik levhalar ile paslanmaz çelik levhaların
Üst üste konulup, aynı anda Isıtılarak ve dövülerek kaynaştırılmasıdır buna demirciler (sıcak kaynak) derler. Parçaların katı halde birleştirilmesi anlamına gelir.
Bu işlemin istenilen kalitede olması için levhaların oksitten arındırılmış olması yüzeylerinin düzgün olması aralarında boşluk kalmayacak şekilde yerleştirilmeleri gerekir.

Çeliği oluşturan parçaların bileşimlerinin değişik olması, sıcak kaynak işleminde ısı ayarının her iki ayrı vasıftaki çeliğe cevap verecek şekilde ayarlanmasını gerektirir. İdeal sayı bıçaklar için yedi tabaka, kılıçlar için onbir tabaka çelikle başlamaktır. Sıcak kaynak işlemi başarıyla tamamlanmışsa tabakalar arasında çatlama ve kırılma görülmez ve tabaka sıraları düzgünlük arz eder. Seçilen tabakaların kalın olması tercih edilmelidir (6mm), zira kalın plakalar ısıtma işleminden sonraki dövme esnasında incelere nazaran daha yavaş soğuduğu için kaynak işlemi daha rahat olur keza ince tabakalar ısıtma esnasında aralarında hava boşlukları oluşmasına izin verebilir. İnce plakalardan oluşmuş Damascus çeliğinin desenleri daha az belirgin olur. oksidasyonu önlemek ve tabakaların birbirine kaynaşmasını sağlamak için tabakaların üzerine az miktarda toz borax serpilmelidir.
Isıtma ve dövme esnasında kolaylık sağlamak için alttaki çeliğe düşük karbonlu bir tutacak demir çubuk ilave edilir. Dövme ısısının anlaşılması için 1630 dereceye kadar ölçüm yapabilen optik ısıölçerler kullanılabilir.

Sıcak kaynak için gerekli olan ısı yaklaşık 1550F–850 C olmalıdır buda çeliğin mat kırmızı (fes rengi) hale gelmesi için gereken ısıdır. En dıştaki tabakalar bu ısıya ulaşınca çeliğin yüzeyi güneşte erimiş tereyağı görünümünü alır. Borax bu işlemi kolaylaştır. İç kısımlarda bu sıcaklığa erişmelidir, çelik dizimlerine yandan bakılınca iç tabakaların bu ısıya ulaşıp ulaşmadığını anlamak için kaynakçıların kullandığı koyu yeşil renkli cam gözlükler kullanılabilir. İç tabakalar aynı ısıya ulaşınca tabakalar arasına serpiştirilen borax kenarlardan sızıp akmaya başlar ve kabarcıklar halinde köpürür. Artık elinizdeki çelik bloğun her tarafı aynı ısıya ulaşmış demektir. Dövme işlemine başlanır. Şayet dövme işlevini elle yapıyorsanız
Tutacağa en yakın yerden hafif vuruşlarla başlayın ve direk orta hattan yukarı doğru gidin, sonra çabuk ve hafif vuruşlarla bütün kenarları dövün. Bu esnada tabaklar arasındaki borax ve erimiş cüruf kenarlardan fışkırabilir bu yapışkan ağdalı ve çok sıcaktır.

Bunun için koruyucu önlük zıhlı eldiven kullanmalısınız ayrıca çalıştığınız ortamın zemini de yanıcı yüzey olmamalıdır. Damascus ustalarının çoğunun ellerinde ve kollarında bu yüzden oluşmuş beyaz lekeler vardır bu lekeler yanık izleridir. Ayrıca yüzünüzü çelikle aynı hizaya getirmeyin. Bu metotlar Şahmerdanlar içinde geçerlidir hafif darbelerle sap kısmına yakın yerden başlanarak süratle öne doğru hızla ilerlenmelidir. şahmerdanda yapılan dövmelerde bu sızmalar daha çok ve güçlü olabilir. Bu işlemler sonunda çeliğinizin ısısını ölçerek zaman ayarı. Bundan sonra ikinci aşama için çeliği tekrar ateşe koyabilirsiniz, borax serpmek için uzun saplı kaşık benzeri bir alet kullanabileceğiniz gibi uzun bir sapı olan tuzluk ta kullanabilirsiniz. İkinci ısıtmadan sonra ilki gibi yine uzatma çubuğundan dövme işlemine başlayın çünkü çoğu hatalar katlama ve dövme aşamasında burada oluşmaktadır, şayet kenar katmanların kaynak olup olmadığından şüpheleniyorsanız ve soğuma ile tabakaların aralanacağını düşünüyorsanız parça bir miktar soğuyunca buraları kontrol edip buralara ezme uygulayabilirsiniz. İkinci dövme işleminden sonraki adım metal çubuğun ortadan kesilip katlanacağı yerin tam olarak tespit edilmesidir, buna (sıcak kesim) denir. önceden yaptığınız ölçüm dövme işleminden sonra geçerli olmayacaktır zira dövme esnasında çubuğunuz boyuna ve enine genişlemiş olacaktır. Kesme ve katlama doğru olmasa tabakaların birbirine paralelliği ve oranı bozulacak sıralar arasındaki denge kaybolacaktır. Bunun için önceden örsünüz üzerine yapıştıracağınız bir bant size yardımcı olabilir bu sayede orta hattı tam olarak tespit edebilirsiniz. Kesme işlemini örs üzerinde tek taraflı kalem keski ile yapabilirsiniz burada dikkat edilmesi gereken husus çelik bloğun tamamen ortadan ayrılacak şekilde kesilmemesidir uzatıcı çubuğun uzantısı olan çelik kesilmemeli oradan bükülmelidir bağlantı demiri tam ortada kalacak şekilde katlanmalıdır. Katlama sonrasında tabakalardaki
Yan kaymalar olmamasına dikkat edilmeli katlanan parça hala sıcak olduğu için hafifçe dövülerek ayrılması önlenmelidir, bunun için sıcaklık varken küçük bir menteşeden de faydalanılabilir. Kesim hattındaki tabakaların aynı hizada olmaları sağlanmalıdır Japon kılıç ustaları buna çok önem verir zira buradaki kaymalar istenmeyen desen bozulmalarına yol açabilir. Damascus çelik işinde bu katlama işi çok defa yapılacağı için yaptığınız her katlamayı bir kenara not ederseniz elde edeceğiniz deseni kaybetmenizi önlemiş olursunuz.
Ayrıca darbe sayısı ve her dövme zamanını kaydederseniz size çok yararı olur bütün bunları yazmak zor gelirse numaralandırma yolunu seçebilirsiniz. Bütün bunlar size işi yarım bırakmanız halinde nereden başlayacağınızı kolayca hatırlatır aşırı sıcak gürültü ve yorgunluğun hafıza kaydınızı azaltacağını unutmayın.

Katlama işlemlerinde yedi kat çeliğiniz ilk katlamada 14 sırası ile 28–52–112–224 kat olacaktır bu işlem çikolata ve krema karışımı gibi görüntü arz eder, iki ayrı vasıfta çeliğin birbiriyle karışımı sonucu oluşan çelik, her iki özelliği de barındıran yeni bir çelik haline gelir. Desenlerin ince olması arzu edilirse bu katlama 500 ve daha fazlasına kadar yapılabilir. Desenlerin düz halden kıvrımlı ve girift bir görünüm arz etmesi arzulanırsa belli bir katlamadan sonra dövülen çelik blok bir mengene yardımı ile bükülür çelik halat görünümü verecek şekilde bükülür.






Kemal Elitemiz
Şubat-2008-Konya